Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında Karar’a ilişkin Tebliğ’de yapılan değişiklik ile bazı sözleşmelerin Türk parası ile yapılması yükümlülüğüne dair düzenleme ilk olarak T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından hazırlanan 2018-32/51 numaralı Tebliğ ile birlikte yürürlüğe girmişti. Bu Tebliğ sonrasında Bakanlık tarafından 16.11.2018 tarihinde yeni bir Tebliğ çıkarılarak, Türk Parası ile sözleşme dönemine ilişkin düzenlemelerin çerçevesi son haline getirilmiştir. Bakanlık tarafından çıkarılan son Tebliğ’de, Türk parası üzerinden yapılacak sözleşmelere ve iş bu yükümlülükten istisna olan bir takım hususlara yer verilmiştir.

Buna göre, Türkiye’de yerleşik kişiler arasında yapılacak yurt içinde yer alan gayrimenkullere ilişkin satış ve kiralama sözleşmeleri, iş sözleşmeleri, döviz cinsinden maliyet içermeyen eser sözleşmeleri, danışmanlık/aracılık/hizmet sözleşmeleri ve taşıt satış ile kiralama sözleşmelerinin bedelleri döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılamayacaktır. 

Tebliğ’de döviz endeksinin kullanılabildiği istisnai durumlar şu şekilde belirlenmiştir.

Tebliğ çerçevesinde bedelleri döviz cinsinden belirlenemeyecek sözleşme tipleri düzenlenmiş olduğu gibi, ayrıca istisna kapsamına alınarak Türk parası ile belirleme yükümlülüğüne tabi olmayacak durumlara da yer verilmiştir. T.C. vatandaşı olmayan Türkiye’de yerleşik kişilerin alıcı veya kiracı olarak tarafı oldukları gayrimenkul satış ve kiralama sözleşmeleri, taşıtlara ilişkin olanlar hariç olmak üzere menkul satış ve kiralama sözleşmeleri, bilişim teknolojileri kapsamında yurt dışında üretilen yazılımlara ilişkin satış sözleşmeleri ile yurt dışında üretilen donanım ve yazılımlara ilişkin lisans ve hizmet sözleşmeleri, sermaye piyasası araçlarının oluşturulması/ihracı/alım satımı ile bu araçlar üzerinde yapılan işlemler ve T.C. vatandaşı olmayan şahıslar ile akdedilecek hizmet sözleşmeleri başlıca istisna kapsamına alınanlar arasında bulunmaktadır.

Tebliğ uyarınca bedellerinin döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılması mümkün olmayan sözleşmelerde tahsili yapılmış veya gecikmiş alacaklar ile gayrimenkul kira sözleşmeleri kapsamında verilen depozitolar ve sözleşmelerin ifası kapsamında dolaşıma girmiş kıymetli evraklar için bu yükümlülük uygulanmayacaktır. Buna göre belirtilen konuların Türk Parası üzerinden belirlenmesi zorunluluğu söz konusu değildir.

Tebliğ gereğince Türk parası üzerinden düzenlenecek sözleşmelerin bedelleri konusunda tarafların serbest iradeleri ile düzenleme yapmaları mümkündür. Ancak ortak mutabakatın sağlanamaması durumunda, 02.01.2018 tarihindeki Merkez Bankası efektif satış kuru esas alınacak ve Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) aylık değişim oranına göre artışlar yapılacaktır.